BACKGROUND

Παρασκευή, 30 Μαρτίου 2012

ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΣΕ ΛΙΜΝΕΣ

Πληθώρα φυτοφαρμάκων, η χρήση των οποίων έχει απαγορευτεί στη χώρα μας τουλάχιστον από πενταετίας, ανιχνεύτηκαν στα επιφανειακά νερά και στα ιζήματα των λιμνών Κερκίνης, Δοϊράνης και Βόλβης, γεγονός που οι ειδικοί επιστήμονες του ΑΠΘ χαρακτηρίζουν «ανησυχητικό». Η παρουσία των απαγορευμένων φυτοφαρμάκων στα νερά και στα ιζήματα πιστοποιεί σε μεγάλο βαθμό ότι οι Ελληνες αγρότες χρησιμοποιούν...φυτοφάρμακα που εισάγονται παράνομα στη χώρα επειδή μπορούν και τα προμηθεύονται φθηνότερα (έως και 30%), ενώ για ορισμένα εξ αυτών «δεν αποκλείεται να χρησιμοποιούνται επειδή υπάρχουν ως απόθεμα στα χέρια αγροτών ή ασυνείδητων προμηθευτών τους».

Η παρακολούθηση της περιβαλλοντικής ρύπανσης από φυτοφάρμακα στις τρεις μεγάλες λίμνες της Μακεδονίας έγινε στο πλαίσιο της μεταπτυχιακής εργασίας της χημικού του ΑΠΘ κ. Ελένης - Χρυσούλας Καλογρίδη. Οι αναλύσεις, σε διαφορετικές εποχές, διήρκεσαν δύο χρόνια, με σκοπό την εκτίμηση των επιπτώσεων της εφαρμογής φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην ποιότητα των λιμναίων συστημάτων της κεντρικής Μακεδονίας. Όπως ανέφερε στην «Κ» η χημικός, ένας από τους στόχους της εργασίας ήταν η ανάπτυξη μεθοδολογίας για τον διαχωρισμό και ταυτόχρονο προσδιορισμό 253 φυτοφαρμάκων έξι διαφορετικών κατηγοριών. Και στις τρεις λίμνες εντοπίστηκαν περισσότερες από 80 δραστικές ουσίες, η παρουσία των οποίων ήταν κάτω από τα θεσμοθετημένα ευρωπαϊκά όρια. Εκείνο όμως που δεν αναμενόταν ήταν το υψηλό ποσοστό απαγορευμένων ουσιών, που ξεπερνά το 20% επί των ανιχνεύσιμων.

«Στα επιφανειακά νερά τα φυτοφάρμακα που ανιχνεύτηκαν σε μέγιστες συγκεντρώσεις ήταν τα amitrole, propoxur, simazine, chlorpyrifos, carbendazim, triazo-phos,disulfoton-sulfotone, pyrida-ben, sebuthylazine, terbuthyla-zine, atrazine, atrazine-desethyl, bensulfuronmethyl, metobro-muron, metribuzin, rotenone, pyriproxifen, rimsulfuron. Από αυτά μόνο το amitrole, το pyridaben, το metribuzin και το pyriproxifen έχουν έγκριση από το υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης», σημειώνεται στην εργασία. Στα επιφανειακά νερά της Βόλβης εντοπίστηκαν 59 φυτοφάρμακα, στην Κερκίνη 25 και στη Δοϊράνη 33. Και στις τρεις λίμνες η συγκέντρωση των φυτοφαρμάκων που ανιχνεύτηκαν αυξάνεται την εαρινή περίοδο (Απρίλιο) και την καλοκαιρινή (Ιούνιο), δηλαδή τις περιόδους που γίνεται κυρίως χρήση.

Σε μεγαλύτερο ποσοστό ανιχνεύτηκαν ζιζανιοκτόνα, ακολουθούν τα μυκητοκτόνα και σε μικρότερο ποσοστό τα εντομοκτόνα• η εικόνα αυτή «αντανακλά» τη χρήση των αντίστοιχων σκευασμάτων στις καλλιέργειες (ρύζι, καλαμπόκι) που αναπτύσσονται κοντά στις τρεις λίμνες.

Τα σημεία δειγματοληψίας με αυξημένα επίπεδα συγκέντρωσης φυτοφαρμάκων και στις τρεις λίμνες ήταν τα παρόχθια. Εξαίρεση αποτελεί η λίμνη Βόλβη, της οποίας το κεντρικό σημείο ήταν περισσότερο επιβαρημένο. Στα ιζήματα ανιχνεύτηκαν λιγότερα φυτοφάρμακα σε σχέση με τα επιφανειακά νερά, αλλά από τα 15 που καταγράφει η εργασία τα μισά διαπιστώθηκε ότι δεν έχουν έγκριση.

Δεν είναι υπολείμματα

Ο καθηγητής Χημείας του ΑΠΘ κ. Κων. Φυτιάνος αποκλείει πάντως το ενδεχόμενο να πρόκειται για υπολείμματα φυτοφαρμάκων παρελθόντων ετών. Πρόκειται για πρόσφατες και συνεχείς χρήσεις καλλιεργητικών περιόδων που δεν διασπάστηκαν ακόμη, τονίζει ο καθηγητής, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του Εργαστηρίου Envilab (ΑΠΘ) όπου έγιναν οι αναλύσεις. «Είναι φυτοφάρμακα από παράνομες εισαγωγές, κυρίως από γειτονικές χώρες, όπου αυτές οι δραστικές ουσίες δεν έχουν απαγορευτεί».